KDV oranları: Hangi ürün yüzde kaç? %1, %10 ve %20 rehberi

Türkiye’de KDV üç oranda uygulanır: %1, %10 ve %20. Kanuna ekli (I) sayılı listedeki mal ve hizmetlere %1, (II) sayılı listedekilere %10, bu iki listede yer almayan her şeye genel oran olan %20 uygulanır. Temel gıdaların önemli kısmı %1, bazı gıda, ilaç ve lokanta hizmetleri %10, elektronik ve kozmetik gibi ürünler %20’dir.

Ücretsiz araçKDV HesaplamaTutar ve orandan KDV dahil ile KDV hariç fiyatı iki yönlü hesaplar; %1, %10 ve %20 hazır oranlarıyla vergi tutarını anında gösterir. Ücretsiz, kayıtsız.Aracı aç

KDV oranları nasıl belirlenir?

KDV oranları ürün ürün tek tek sayılmaz, listelerle belirlenir. Temel mantık şudur: Katma Değer Vergisi Kanunu’na bağlı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen iki liste vardır. (I) sayılı listede yer alan mal ve hizmetlere indirimli %1, (II) sayılı listede yer alanlara indirimli %10 oranı uygulanır. Bu listelerde adı geçmeyen her mal ve hizmet genel orana, yani %20’ye tabidir.

Oranlar zaman içinde değişir. En yakın büyük değişiklik Temmuz 2023’te yapıldı: genel oran %18’den %20’ye, indirimli oranlardan biri %8’den %10’a çıktı. Listelerin içeriği de dönem dönem güncellenir; bir ürün bir listeden diğerine taşınabilir. Bu yüzden aşağıdaki bilgileri başlangıç noktası olarak kullan, kesin oran için güncel mevzuatı ve muhasebecini esas al.

Bir de istisna kavramı var: bazı işlemler, örneğin mal ihracatı, belirli koşullarla KDV’den istisnadır. İstisna bir oran değil, ayrı bir düzenlemedir ve kendi şartları vardır.

Hangi ürün grubu genellikle hangi oranda?

Aşağıdaki tablo e-ticarette sık satılan ürün gruplarının genel eğilimini gösterir. Aynı grupta ürünün işlenme biçimine, ambalajına ya da tanımına göre farklı oran uygulanabilir; tablo bir mevzuat metni değildir.

KDV oranı	Hangi liste	Genellikle kapsadığı ürün ve hizmetler	Dikkat
%1	(I) sayılı liste	Ekmek, un, bakliyat, taze sebze ve meyve, süt ve yumurta gibi temel gıdaların önemli bir kısmı; gazete ve dergiler	Temel gıda tanımına girmeyen işlenmiş ürünler farklı oranda olabilir
%10	(II) sayılı liste	Bazı gıda ürünleri, ilaçlar, hazır giyim ve tekstil ürünlerinin önemli bir kısmı, lokanta ve konaklama hizmetleri, bazı temizlik ve hijyen ürünleri	Kapsam alt kalem bazında belirlenir, benzer ürünler ayrışabilir
%20	Genel oran	Elektronik, cep telefonu, bilgisayar, kozmetik, otomotiv yedek parçası, alkollü içecek ve tütün ürünleri; listede olmayan diğer tüm mal ve hizmetler	Pazaryeri komisyonu, reklam ve kargo gibi hizmet faturaları da çoğunlukla bu orandadır

E-ticaret satıcısı için tablonun en pratik satırı sonuncusudur: sattığın ürün %1 ya da %10 olsa bile aldığın hizmetlerin (komisyon, reklam, kargo, yazılım aboneliği) faturalarında çoğunlukla %20 KDV görürsün. Bu fark, ödeyeceğin net KDV’yi ve nakit akışını doğrudan etkiler.

Ürününün KDV oranını adım adım doğrula

1. Ürünü net tanımla. “Kahve” yerine “çiğ çekirdek kahve” ya da “kapsül kahve” gibi, ürünün işlenme ve ambalaj hâlini de içeren bir tanım yaz. Oran çoğu zaman bu ayrıntıya göre değişir.
2. Güncel listeleri kontrol et. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sitesinde KDV mevzuatı altında yayımlanan (I) ve (II) sayılı listeleri ve son Cumhurbaşkanı kararlarını incele.
3. Listede yoksa genel oranı uygula. Ürünün iki listede de adı geçmiyorsa oran %20’dir.
4. Tedarikçi faturasıyla karşılaştır. Aynı ürünü aldığın faturadaki oran güçlü bir ipucudur, ama tek başına kanıt değildir; tedarikçi de hata yapabilir.
5. Muhasebecine teyit ettir. Özellikle sınırda kalan ürünlerde oranı yazılı olarak teyit al ve ürün kodu ile birlikte kaydet.
6. Ürün dosyasına oranı işle. Pazaryeri şablonlarında ve mağaza yazılımlarında genellikle bir KDV oranı alanı bulunur; alan adını ve kabul edilen değerleri platformun güncel şablonundan kontrol et.
7. Fiyatı doğru orana göre hesapla. KDV Hesaplama aracında “KDV oranı” bölümünden %1, %10 ya da %20 düğmesini seç, “Yön” bölümünden “KDV hariç → dahil” ya da “KDV dahil → hariç” yönünü belirle ve tutarı gir.

Ücretsiz araçKDV HesaplamaTutar ve orandan KDV dahil ile KDV hariç fiyatı iki yönlü hesaplar; %1, %10 ve %20 hazır oranlarıyla vergi tutarını anında gösterir. Ücretsiz, kayıtsız.Aracı aç

Aynı fiyat, farklı oran: Neden önemli?

Oran yalnızca faturadaki bir sayı değildir, satış fiyatının içindeki matrahı da belirler. KDV dahil 1.100 TL’ye sattığın bir ürün %10 KDV’liyse matrah 1.000 TL, KDV 100 TL’dir. Aynı ürün %20 KDV’li olsaydı matrah 916,67 TL, KDV 183,33 TL olurdu. Raf fiyatı aynı kalırken cebine kalan tutar yaklaşık 83 TL değişir.

Bu yüzden oranı yanlış seçmek iki yönden zarar verir. Oranı olduğundan düşük uygularsan eksik KDV beyan etmiş olursun ve sonradan fark çıkabilir. Olduğundan yüksek uygularsan fiyatın rakiplerine göre gereksiz pahalı kalır ya da kârından vazgeçersin. Doğru oranla hesapladığın KDV hariç tutarı Kâr Marjı Hesaplama aracına girerek ürün başına net kârını görebilirsin.

Satış tarafında KDV oranı ürüne göre değişirken gider tarafında hizmetler çoğunlukla genel orandadır. Kargo bedelini ürün maliyetine eklerken hem desiyi hem de faturadaki KDV’yi hesaba katman gerekir; paket başına ücretlendirme ağırlığını kargo desi hesaplayıcısı ile bulabilir, desinin mantığını kargo desi nedir, nasıl hesaplanır? yazısında okuyabilirsin. Satış fiyatı, komisyon, KDV ve kargonun birlikte nasıl bir tablo oluşturduğunu görmek için e-ticarette kâr ve maliyet hesaplama rehberi iyi bir kaynaktır.

Oran değiştiğinde ne yapmalısın?

KDV oranları değiştiğinde, değişikliğin yürürlük tarihinden itibaren kesilen faturalar yeni orana göre düzenlenir. Satıcı olarak yapman gerekenler kısaca şunlardır:

• Ürün dosyandaki oran sütununu güncelle. Pazaryeri ve mağaza yazılımındaki KDV oranı alanını, değişiklikten etkilenen ürünler için tek tek ya da toplu dosyayla düzelt.
• Fiyat stratejini belirle. Raf fiyatını sabit tutarsan matrahın ve kârın düşer; matrahı sabit tutarsan raf fiyatın artar. İki senaryoyu da hesaplayıp karar ver.
• Geçiş dönemindeki belgelere dikkat et. Değişiklik tarihine yakın siparişlerde, faturanın hangi tarihte düzenlendiğine göre eski ya da yeni oran uygulanabilir; bu konuda muhasebecinin yönlendirmesine uy.
• Kampanya ve indirim hesaplarını yenile. Eski orana göre hazırlanmış indirimli fiyat tabloları yeni oranla farklı bir kâr bırakır.

Sık yapılan hatalar

• Ürün grubunun adına bakıp oran seçmek → “Gıda” deyip tüm ürünlere %1 uygulamak, işlenmiş ürünlerde eksik KDV beyanına yol açar → Ürünü işlenme ve ambalaj hâliyle tanımla, listedeki alt kalemle eşleştir.
• Eski oranları kullanmaya devam etmek → Temmuz 2023 öncesinden kalan %8 ve %18 oranlarıyla hazırlanmış şablonlar hatalı fatura ve fiyat üretir → Ürün dosyandaki KDV oranı sütununu güncel oranlara göre gözden geçir.
• Tedarikçi faturasındaki oranı sorgusuz kopyalamak → Tedarikçinin hatası senin satış faturana taşınır → Faturadaki oranı listelerle ve muhasebecinle doğrula.
• Pazaryerinde tüm ürünlere varsayılan oranı bırakmak → %10 ya da %1 oranlı ürünler %20 ile listelenir, fiyat ve kâr hesabı bozulur → Ürün yüklerken KDV oranı alanını ürün bazında doldur.
• Hizmet faturalarının oranını ürünle karıştırmak → %1 oranlı ürün satan satıcı kargo ve komisyon KDV’sini de %1 sanır, nakit planı şaşar → Gider faturalarındaki oranı her faturada ayrıca oku.

Sık sorulan sorular

Türkiye’de güncel KDV oranları nelerdir? Türkiye’de güncel KDV oranları %1, %10 ve %20’dir. Bu oranlar Temmuz 2023’ten beri uygulanıyor; değişiklik olup olmadığını Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel duyurularından kontrol et.

Listede adı geçmeyen bir ürünün KDV oranı nedir? Listede adı geçmeyen ürünlere genel oran olan %20 uygulanır. Ürünün başka bir isimle ya da daha geniş bir alt kalem içinde listede yer alıp almadığını da kontrol et.

Hazır giyimde KDV oranı yüzde kaç? Hazır giyim ve tekstil ürünlerinin önemli bir kısmında KDV oranı %10’dur. Ürünün türüne göre farklılık olabileceği için kendi ürün kalemini listelerle ya da muhasebecinle doğrula.

KDV Hesaplama aracında farklı bir oran kullanabilir miyim? Evet, hazır %1, %10 ve %20 düğmelerinin yanındaki kutuya istediğin oranı elle yazabilirsin. Bu, eski oranlı faturaları ayrıştırırken işine yarar.

Sonuç

KDV oranını bulmanın kısa yolu listelerdir: (I) sayılı listede %1, (II) sayılı listede %10, geri kalan her şey %20. Ama ürünün tanımı ve alt kalemi sonucu değiştirebildiği için oranı muhasebecinle doğrula ve ürün dosyanda ürün bazında tut. Oranı netleştirdikten sonra fiyatlarını KDV Hesaplama aracında iki yönlü hesaplayarak matrahı ve vergi tutarını ayrı ayrı gör.