KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyat hesaplama: Formül ve örnekler

KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyatı bulmak için fiyatı (1 + KDV oranı) değerine bölersin: %20 KDV’de 1,20’ye, %10’da 1,10’a, %1’de 1,01’e. Örneğin 1.200 TL’lik %20 KDV dahil fiyatın KDV hariç tutarı 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL, KDV tutarı ise 200 TL’dir. Fiyattan yüzde 20 düşmek yanlış sonuç verir.

Ücretsiz araçKDV HesaplamaTutar ve orandan KDV dahil ile KDV hariç fiyatı iki yönlü hesaplar; %1, %10 ve %20 hazır oranlarıyla vergi tutarını anında gösterir. Ücretsiz, kayıtsız.Aracı aç

KDV dahil fiyattan KDV hariç tutar neden bölmeyle bulunur?

KDV, hariç tutarın (matrahın) üzerine eklenir. 1.000 TL’lik bir ürüne %20 KDV eklendiğinde 1.000 + 200 = 1.200 TL olur. Yani KDV dahil fiyat, matrahın 1,20 katıdır. Geriye dönmek için bu çarpmayı tersine çevirmen, yani 1,20’ye bölmen gerekir.

Yaygın hata, dahil fiyattan doğrudan yüzde 20 düşmektir: 1.200 × 0,80 = 960 TL. Bu hesap yanlıştır, çünkü yüzde 20 matraha göre eklenmişti, dahil fiyata göre değil. Aradaki 40 TL’lik fark küçük görünür ama yüzlerce ürünlük bir fiyat listesinde maliyet tablonu baştan sona kaydırır.

Formüller şöyledir:

KDV hariç tutar = KDV dahil fiyat ÷ (1 + oran / 100)
KDV tutarı      = KDV dahil fiyat − KDV hariç tutar
KDV tutarı      = KDV dahil fiyat × oran ÷ (100 + oran)

Son formül kısayoldur: %20 KDV’de dahil fiyatın 20/120’si, yani yaklaşık yüzde 16,67’si KDV’dir. %10’da bu pay 10/110, yani yaklaşık yüzde 9,09’dur.

KDV hariç fiyatı adım adım hesapla

1. Ürünün KDV oranını belirle. Faturadaki ya da ürün grubuna ait oranı kontrol et. Türkiye’de güncel oranlar %1, %10 ve %20’dir; emin değilsen muhasebecine sor.
2. Hesaplayıcıyı aç ve yönü seç. KDV Hesaplama aracında “Yön” bölümünden “KDV dahil → hariç” düğmesine bas. Tutar alanının etiketi “Tutar (KDV dahil)” olarak değişir.
3. KDV dahil fiyatı gir. Tutarı yaz; ondalık için virgül ya da nokta kullanabilirsin.
4. Oranı seç. “KDV oranı” bölümünde %1, %10 veya %20 düğmesine bas. Eski bir faturada %8 ya da %18 gibi farklı bir oran görüyorsan yandaki kutuya elle yaz.
5. Sonucu oku. Büyük sonuç “KDV hariç fiyat”tır. Altında “KDV tutarı”, “KDV hariç” ve “KDV dahil” satırları ayrı ayrı görünür; iki tutarın toplamının girdiğin fiyatı verdiğini buradan kontrol edebilirsin.
6. Değeri dosyana aktar. Çıkan KDV hariç tutarı maliyet tablona ya da ürün dosyandaki ilgili sütuna kopyala. Girdiğin tutarlar cihazından çıkmaz.

Ücretsiz araçKDV HesaplamaTutar ve orandan KDV dahil ile KDV hariç fiyatı iki yönlü hesaplar; %1, %10 ve %20 hazır oranlarıyla vergi tutarını anında gösterir. Ücretsiz, kayıtsız.Aracı aç

Oranlara göre bölen ve örnek hesap tablosu

Aşağıdaki tablo her oran için hangi sayıya bölmen gerektiğini ve 1.000 TL’lik KDV dahil bir fiyatın nasıl ayrıştığını gösterir. Tutarlar kuruşa yuvarlanmıştır.

KDV oranı	Bölen	Dahil fiyattaki KDV payı	1.000 TL dahil → KDV hariç	KDV tutarı
%1	1,01	Yaklaşık %0,99	990,10 TL	9,90 TL
%8 (Temmuz 2023 öncesi faturalarda)	1,08	Yaklaşık %7,41	925,93 TL	74,07 TL
%10	1,10	Yaklaşık %9,09	909,09 TL	90,91 TL
%18 (Temmuz 2023 öncesi faturalarda)	1,18	Yaklaşık %15,25	847,46 TL	152,54 TL
%20	1,20	Yaklaşık %16,67	833,33 TL	166,67 TL

Eski oranlar tabloda, geçmiş dönem faturalarını ya da eski fiyat listelerini ayrıştırırken işine yarasın diye yer alıyor. Hangi tarihte hangi oranın geçerli olduğunu belgeye göre kontrol et.

Excel’de KDV dahil fiyattan hariç fiyat nasıl hesaplanır?

Fiyat listen Excel’deyse aynı formülü sütun olarak kurabilirsin. A sütununda KDV dahil fiyat, B sütununda oran (20, 10 veya 1 gibi) olduğunu varsayalım:

C2 (KDV hariç):  =A2/(1+B2/100)
D2 (KDV tutarı): =A2-C2

Türkçe Excel’de ondalık ayırıcı virgüldür; formülde sabit sayı kullanacaksan =A2/1,2 biçiminde yaz. Sonuçları kuruşa yuvarlamak için YUVARLA işlevini kullanabilirsin, ama yuvarlamayı satır satır mı yoksa toplamda mı yaptığın, toplam KDV’de birkaç kuruşluk fark yaratabilir. Muhasebe programınla aynı yuvarlama kuralını kullan.

Örnek: Pazaryeri satış fiyatından matrahı bulmak

Pazaryerlerinde satış fiyatı genellikle KDV dahil girilir ve müşteri bu fiyatı görür. Kârını hesaplarken ise KDV hariç tutara ihtiyacın vardır. %20 KDV’li bir ürünü 599,90 TL’ye sattığını düşün:

• KDV hariç tutar: 599,90 ÷ 1,20 = 499,92 TL (499,9166… kuruşa yuvarlandı)
• KDV tutarı: 599,90 − 499,92 = 99,98 TL

Sonucu kontrol etmek için ters işlemi yap: 499,92 × 1,20 = 599,904 TL, yani kuruş yuvarlamasıyla 599,90 TL. Ters işlem girdiğin fiyatı veriyorsa hesap doğrudur. Aynı ürünü %10 KDV’li bir kategoride satsaydın matrah 599,90 ÷ 1,10 = 545,36 TL, KDV ise 54,54 TL olurdu. Aynı raf fiyatının arkasında, orana bağlı olarak yaklaşık 45 TL’lik bir matrah farkı yatar; bu da yanlış oranla hesap yapmanın kâr tablosunu ne kadar bozabileceğini gösterir.

Birden fazla ürünü tek tek hesaplamak yerine fiyat listeni Excel’de yukarıdaki formülle ayrıştırabilir, şüpheli gördüğün satırları hesaplayıcıda tek tek doğrulayabilirsin.

Sepette farklı oranlar ve indirimler

Tek bir siparişte farklı oranlı ürünler olabilir; örneğin %1 oranlı bir gıda ürünüyle %20 oranlı bir mutfak aleti aynı sepete girebilir. Bu durumda toplam tutarı tek bir oranla bölemezsin. Her kalemi kendi oranıyla ayrıştır, sonra KDV hariç tutarları ve KDV tutarlarını ayrı ayrı topla.

İndirim de aynı mantıkla çalışır. KDV dahil 1.200 TL’lik ürüne yüzde 10 indirim yaparsan yeni dahil fiyat 1.080 TL olur. KDV hariç tutar 1.080 ÷ 1,20 = 900 TL, KDV 180 TL’dir. İndirim hem matrahı hem KDV’yi aynı oranda düşürür.

Bu ayrıştırmanın asıl önemi kâr hesabındadır. Satış gelirini KDV hariç yazmadan komisyonu, kargoyu ve ürün maliyetini karşılaştırmak kârı olduğundan yüksek gösterir. KDV hariç satış tutarını Kâr Marjı Hesaplama aracına girerek net kârını görebilirsin. Kargo faturalarındaki tutarları da aynı yöntemle ayırıp paket başına maliyeti netleştirmek için kargo desi hesaplayıcısı ile ücretlendirme ağırlığını bulabilir, desinin fiyatı nasıl etkilediğini kargo desi nedir, nasıl hesaplanır? yazısında okuyabilirsin. Tüm maliyet kalemlerini tek çerçevede görmek için e-ticarette kâr ve maliyet hesaplama rehberi iyi bir başlangıçtır.

Sık yapılan hatalar

• Dahil fiyattan doğrudan yüzde KDV düşmek → 1.200 TL’lik fiyatta matrah 1.000 yerine 960 TL bulunur, maliyet ve kâr tablosu kayar → Her zaman (1 + oran) değerine böl.
• Sepetteki tüm ürünlere tek oran uygulamak → Farklı oranlı kalemlerde KDV tutarı yanlış çıkar → Her kalemi kendi oranıyla ayrıştır, sonra topla.
• Eski faturayı güncel oranla ayrıştırmak → Temmuz 2023 öncesi %18 ya da %8 oranlı bir belgede KDV tutarı hatalı bulunur → Belgenin tarihindeki oranı kullan, hesaplayıcıda oranı elle gir.
• KDV tutarını gelir saymak → Kasadaki para kâr gibi görünür, beyan döneminde nakit sıkışır → KDV hariç tutarı gelir olarak kaydet, KDV’yi ayrı bir kalemde tut.
• Yalnızca satış fiyatını ayrıştırıp giderleri KDV dahil bırakmak → Gelir KDV hariç, kargo ve komisyon KDV dahil yazıldığında kâr olduğundan düşük ya da tutarsız görünür → Satış ve gider kalemlerinin hepsini aynı temelde, KDV hariç tutarlarla karşılaştır.
• Yuvarlamayı rastgele yapmak → Toplam KDV faturayla birkaç kuruş tutmaz → Satır bazında mı toplamda mı yuvarladığını muhasebe programınla aynı kurala bağla.

Sık sorulan sorular

KDV dahil fiyattan KDV nasıl çıkarılır? KDV dahil fiyatı (1 + oran) değerine bölerek KDV hariç tutarı bulursun, aradaki fark KDV tutarıdır. %20 için 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL hariç tutar ve 200 TL KDV eder.

KDV dahil fiyattan yüzde 20 düşmek neden yanlış? Çünkü yüzde 20 KDV hariç tutara eklenmiştir, dahil fiyata değil. 1.200 TL’den yüzde 20 düşmek 960 TL verir; doğru matrah ise 1.000 TL’dir.

%20 KDV dahil fiyatın ne kadarı vergidir? %20 KDV dahil bir fiyatın yaklaşık yüzde 16,67’si KDV’dir. Bu pay 20 ÷ 120 işleminden gelir; %10 oranında pay yaklaşık yüzde 9,09’dur.

Hesaplayıcıya eski %18 oranını girebilir miyim? Evet, KDV Hesaplama aracındaki oran kutusuna istediğin oranı elle yazabilirsin. Hazır düğmeler yalnızca güncel %1, %10 ve %20 oranları içindir.

Sonuç

KDV dahil fiyattan hariç tutara ulaşmanın tek doğru yolu bölmektir: fiyatı 1,20, 1,10 ya da 1,01’e böl, farkı KDV olarak ayır. Farklı oranlı sepetlerde her kalemi ayrı hesapla, eski belgelerde belgenin tarihindeki oranı kullan. Tek tek hesap yapmak yerine KDV Hesaplama aracında yönü “KDV dahil → hariç” seçip tutarı gir; matrah ve vergi tutarı anında ayrı satırlarda görünür.